موتورخانه سیستم حرارت مرکزی توسط روش های متداول که استفاده از آنها در کشور ما از دیرباز مرسوم بوده است طراحی می گردد، بدلیل عدم وجود سیستم های کنترلی مناسب بر روی عملکرد موتورخانه ساختمان ها ، هزینه های مصرف انرژی (سوخت و برق) به شدت افزایش می یابد. بنابراین توجه به راهکارهای موثر برای کنترل هوشمند عملکرد موتورخانه های سیستم های حرارت مرکزی می تواند در کاهش مصرف انرژی بخش ساختمان به خصوص در کشور ما بسیار چاره ساز باشد.

کنترل هوشمند موتورخانه ساختمان یکی از راهکارهای نسبتا ارزانقیمت و پر بازده با کاربری ساده است که در سالهای اخیر معرفی شده است و تکنولوژی آن در کشور ما رو به تکامل بوده و با فرهنگسازی مناسب در خصوص بهره برداری از آن می توان از بخش اعظمی از هدر رفت انرژی در موتورخانه ساختمان های سراسر کشور جلوگیری نمود همچنین ایجاد آسایش حرارتی متناسب با نیاز نیز ارمغان دیگر این سیستم هوشمند در ساختمان می باشد.

در ساختمان های فاقد سیستم کنترل هوشمند موتورخانه مشخص است که سیستم ترموستات دستی بدلیل عدم واکنش سریع و عدم توانایی در واکنش در مقابل تغییرات آب و هوای خارج و دمای هوای داخل ساختمان در ساعات مختلف شبانه روز امکان کنترل بهینه تجهیزات مصرف کننده انرژی در سیستم حرارت مرکزی ساختمان را ندارد و  در صورت افزایش یا کاهش دمای هوای محیط خارج ساختمان موتورخانه با دمای ثابت کار می‌کند که بعضا به ایجاد گرمای بیشتر از حد مورد نیاز فضاهای ساختمان منجر می شود و اتلاف بیش از حد انرژی را به همراه دارد. همچنین در زمانی که دمای هوای بیرون به طور غیر منتظره سرد می شود سیستم حرارت مرکزی امکان تنظیم خودکار سیستم را نداشته و ممکن است نتواند بار گرمایی مورد نیاز را تامین کند که این امر باعث نارضایتی ساکنین می گردد.

سیستم گرمایشی آبگرم حرارت مرکزی چیست :

در این سیستم ها دیگ ها به منظور گرمایش ساختمان آب را گرم کرده و در مسیر بسته ای به رادیاتور ها یا دیگر پایانه های حرارتی می فرستند. سیستم های آبی دما پایین تا حداکثر دمای ۲۰۰F کار کرده و در سیستم های آبی با دمای متوسط تا دمای ۲۵۰F کار می کنند . یکی از ویژگی های گرمایش با آبگرم وجود منبع انبساط است . منبع انبساط افزایش حجم ناشی از انبساط آب در اثر گرم شدن را در خود ذخیره می کند. هنگامی که منبع انبساط در مسیر مکش پمپ قرار گیرد کنترل فشار سیستم و جلوگیری از پدیده ی فلش را نیز بر عهده دارد . منابع انبساط در انواع منبع انبساط باز یا منبع انبساط بسته و یا نوع منبع انبساط عایق دار می باشند.

سیستم های گرمایش آب داغ در دمای بالاتر از ۲۵۰F کار میکنند. سیستم گرمایش با آب داغ نیز مشابه سیستم گرمایش با آبگرم می باشد. کاربرد این سیستم در فرآیند هایی که نیاز به دمای بالا دارند و یا فرآیند هایی که نیاز به بخار فشار پایین دارند می باشند. در فرآیند های بخار فشار پایین می توان آب داغ را با تجهیزات مخصوصی به بخار فشار پایین تبدیل کرد. این سیستم های حرارت مرکزی هیدرونیک را در برخی سیستم ها که پایانه های حرارت مناسبی دارند می توان مورد استفاده قرار داد. استفاده از این سیستم منجر به کم شدن حجم آب و همین طور کوچک تر شدن اجزای سیستم گرمایش مرکزی خواهد بود.

اکثر دیگ های آبگرم از مشعل استفاده می کنند. این مشعل ها از نظر سوخت به سه دسته ی گازوییلی ، گازی و دوگانه سوز تقسیم می شود. در نوع دوگانه سوز از گاز طبیعی به عنوان سوخت اصلی و از گازوییل به عنوان سوخت جایگزین استفاده می شود. …… عکس موتورخانه آبگرم

حال ، کنترل هوشمند موتورخانه، مجموعه ای است متشکل از سنسورها، رله ها و یک پردازشگر هوشمند مرکزی جهت ثبت و کنترل عملکرد تجهیزات داخل موتورخانه که براساس تخمین بارحرارتی لحظه ای مورد نیاز فضاهای داخلی ساختمان عمل می کند. شناسایی و تخمین بار حرارتی مورد نیاز فضاهای ساختمان در هر لحظه، با اطلاعات آب و هوایی جمع آوری شده توسط سنسورهایی که در فضاهای داخلی و خارج ساختمان دارای موتورخانه هوشمند نصب شده است و پردازش این اطلاعات توسط پردازشگر هوشمند مرکزی این سیستم کنترلی ، صورت می گیرد. پس از شناسایی نیاز بار حرارتی لحظه ای ساختمان، سنسورها و رله های سیستم کنترل هوشمند موتورخانه که بر روی تجهیزات موجود در موتورخانه ساختمان نصب شده اند عملکرد تجهیزات را کنترل می نمایند. بهره گیری از سیستم کنترل هوشمند موتورخانه محاسنی از جمله مصرف انرژی در ساختمان بر طبق نیاز حرارتی ساختمان و پیشگری از مصرف بی رویه انرژی در موتورخانه هوشمند ساختمان را به همراه دارد و بالا بردن عمر مفید تجهیزات سیستم حرارت مرکزی ساختمان به واسطه کاهش زمان کارکرد آنها به واسطه هوشمند سازی و مهم تر از همه بالا بردن سطح آسایش حرارتی ساکنین و ارتقا سطح کیفی زندگی در ساختمان می باشد.

سامانه کنترل هوشمند موتورخانه گرمایشی سامانه‌ای است که امکان کنترل خودکار سیستم گرمایشی مرکزی ساختمان (اعم از دیگ‌ها، پمپ‌ها و دمای آبگرم بهداشتی ارسالی به ساختمان) را فراهم می‌سازد.

به کمک این سامانه، کارکرد مشعل‌ها و پمپ‌ها، متناسب با تغییرات دمای هوای بیرون کنترل می‌شود تا به این وسیله شرایط آسایش حرارتی در داخل ساختمان تامین شود. به عنوان مثال این سامانه در فصول سرد سال و در ساعات اولیه روز (صبح‌ها) به دلیل پایین بودن دمای هوای بیرون، با افزایش کارکرد مشعل‌ها و پمپ‌ها، دمای موردنیاز برای تامین نیاز گرمایشی ساختمان را تامین می‌کند، اما در اواسط روز و با گرمتر شدن هوای بیرون، با کمتر روشن نمودن مشعل‌ها و پمپ‌ها، دمای آبگرم ارسالی به فن کوئل‌ها و یا شوفاژ را کاهش داده تا کلافکی ساکنین ساختمان در اثر گرم شدن بیش از اندازه داخل ساختمان جلوگیری نماید.

این سامانه همچنین متناسب با تقاضای آبگرم مصرفی ساختمان، در ساعات مختلف شبانه‌روز، دمای آبگرم مصرفی را در محدوده مطلوبی حفظ می‌کند و از افت دمای آبگرم مصرفی در ساعات پیک مصرف آبگرم جلوگیری می‌نماید.

این سامانه از یک میکروکنترلر و چند سنسور (حسگر) تشکیل شده است. به کمک سنسور دمای هوای بیرون، دمای ساعات مختلف روز دریافت و برای اعمال فرمان توسط دستگاه کنترلی ثبت می‌شود. همچنین سنسورهایی در مسیر آبگرم ارسالی به شوفاژ و یا فن‌کوئل‌ها (بسته به آنکه پایانه‌های حرارتی ساختمان چه باشند) قرار می‌گیرند که متناسب با فرمان دستگاه و نیاز ساختمان آبگرم ارسالی به پایانه‌های حرارتی را کنترل نماید.

همچنین سنسور(هایی) در مسیر آبگرم مصرفی ساختمان نصب می‌شوند تا وضعیت دمای آبگرم مصرفی را جهت اعمال فرمان توسط دستگاه در هر لحظه ثبت و ارائه نمایند.

سیستم های کنترل هوشمند موتورخانه شرکت پیشران انرژی شامل مدل های گوناگونی بشرح زیر میباشد :

  • مدل EMS525 ( مدل پایه ای و پرکاربرد ) که دارای 3 سنسور حرارتی و 5 خروجی میباشد
  • مدل ………..
  • مدل ………… با قابلیت مانیتورینگ و پایش آنلاین

1 – سنسور محیطی …… حتی الامکان ضلع شمال ساختمان و درصورت عدم دسترسی به ضلع شمال باید در ضلع شمالغرب نصب گردد.

2 – سنسور آبگرم چرخشی ……. باید در محل میکس کلکتورها نصب گردد و درصورتیکه 1 کلکتور وجود داشت باید روی لوله خروجی از دیگ نصب شود.

3 – سنسور آبگرم بهداشتی ……..باید در محل میکس لوله های رفت به ساختمان نصب شود و در صورتیکه 1 منبع وجود داشت باید روی لوله رفت آبگرم بهداشتی بعد از مهره ماسوره نصب شود.

سیستم کنترل هوشمند موتورخانه شرکت پیشران انرژی از سال 1383 پرچم دار هوشمند سازی موتورخانه های کشور میباشد  که در این میان مدت موفق به نصب و راه اندازی بیش از 20 هزار سامانه کنترل هوشمند موتورخانه در :

1 – مدارس اقصی نقاط کشور

2 – ساختمانهای شرکت نفت در سراسر کشور

3 – ساختمانهای شرکت گاز در سراسر کشور

4 – ساختمانهای دانشگاهی در سراسر کشور

5 – ساختمانهای توزیع برق در سراسر کشور

6 – ساختمانهای برق منطقه ای در سراسر کشور

7 – ساختمانهای نهادهای اداری و دولتی در سراسر کشور

8 – ساختمانهای نظامی و انتظامی در سراسر کشور

9 – ساختمانهای شهرداری شهر تهران

10 – ساختمانهای آب و فاضلاب شهر تهران

11 – ساختمانهای مسکونی شهر تهران

و بسیاری از ساختمانهای غیرانتفاعی و نیمه دولتی دیگر

  • دارای قابلیت کنترل بهینه تجهیزات موتورخانه و پایانه های حرارتی در ساختمان به شرح زیر است :

الف ) قابلیت کنترل بهینه تا 3 مشعل ( پیشرو و پسرو )  

ب ) قابلیت کنترل بهینه انواع پمپ های سیرکولاسیون آب گرم چرخشی ( زمینی، خطی با منطق های ترموستاتیک و دایم روشن)

ج ) قابلیت کنترل بهینه  تمامی پمپ های مختص به سیرکولاسیون آب دیگ به دور منابع آب گرم بهداشتی 

د ) قابلیت کنترل  تمامی پمپ های سیرکولاسیون آب گرم بهداشتی

ها ) قابلیت کنترل بهینه شیرهای برقی تابستانی زمستانی (با باز و بست تدریجی)

و ) قابلیت کنترل بهینه خروجی مرکزی برق هواسازها و یا فن کویل ها

ز ) قابلیت کنترل خروجی تایمر جهت کنترل زمانی هر گونه تجهیزات برقی

2- طراحی سخت افزاری و نرم افزاری سیستم کنترل هوشمند -EMS 525  EMS 505 بر اساس شرایط بومی، اقلیمی کشور

3- سازگار با شرایط طراحی و اجرای موتورخانه های کشور است. 

4- دارای تقویم شمسی با در نظر گرفتن سال های کبیسه و تعطیلات رسمی مانند نوروز است.

5- جهت سهولت کاربرد، به خصوص برای سرایداران و سرویسکاران تأسیسات، دارای منوی فارسی است.

6- با حفظ شرایط آسایش حرارتی ساکنین، دارای قابلیت تطبیق و کنترل محیطی مطلوب، متناسب با تغییرات دمای محیط خارج ساختمان است.

7- دارای قابلیت کنترل بهینه هم زمان آب گرم چرخشی  ( آب شوفاژ C.H.W ) و آب گرم بهداشتی (D.H.W ) است.

8- دارای قابلیت برنامه ریزی گرمایشی، به تفکیک تمامی روزهای هفته است.

9-دارای قابلیت غیرفعال نمودن تأسیسات حرارتی ساختمان های غیر مسکونی طبق برنامه های کاری

10 دارای قابلیت پیش راه اندازی و تسریع در خاموشی هوشمند تأسیسات حرارتی ساختمان های غیرمسکونی است.

11 – دارای قابلیت کنترل دمای حداکثر و حداقل آب گرم بهداشتی در طی شبانه روز می باشد.

12 – دارای منطق کنترلی پیشگیرانه جهت جلوگیری از سرد شدن آب گرم بهداشتی ساختمان می باشد.

13 – دارای قابلیت Temperature Curve Offset جهت تطبیق دقیق منحنی حرارتی بر فیزیک حرارتی ساختمان های خاص است.

14 – دارای قابلیت اعمال آماده باش ضد یخ زدگی اضطراری، در شرایط ویژه

15 – دارای قابلیت شناسایی هوشمند وضعیت تابستانی / زمستانی

16 – دارای قابلیت تغییر خودکار ساعت رسمی کشور در زمان های مقرر (Daylight Saving) است.

17 –  به منظور افزایش ضریب ایمنی، دارای قابلیت تعریف دمای بحرانی آب گرم چرخشی است.

 18 – از جدیدترین نسل سنسورهای حرارتی دیجیتال با دقت اندازه گیری بالا و خطای پایین

19 – دارای قابلیت Manual جهت By pass نمودن سیستم کنترل هوشمند در مواقع اضطراری می باشد.

 20 – در صورت قطع هر یک از سنسورهای حرارتی، دارای برنامه ویژه کنترل شرایط بحرانی می باشد.

21 جهت آگاه شدن ساکنین از قطع هر یک از سنسورهای حرارتی، دارای قابلیت اعلام آلارم صوتی و نمایش نوع قطعی می باشد.

22 – قابلیت برقراری ارتباط توسط Interface های مرتبط با کامپیوتر و ثبت اطلاعات ورودی و خروجی های سیستم کنترل را داراست.

23 – دارای حافظه Flash و  Rewriteable جهت برنامه های اصلی و حافظه E2PROM به منظور حفظ اطلاعات مصرف کننده در هر محل و نیز اعمال تنظیمات مربوطه بدون نیاز به Programmer، Backup Battery، جابجایی کارت حافظه و نظایر آن می باشد. این امکان برای نگهداری اطلاعات حافظه، با امکان ضبط اطلاعات عملکردی سنسورهای حرارتی و وضعیت خاموش / روشن خروجی ها ( پمپها و مشعلها و …) در طی یک هفته و تحلیل دقیق مشکلات فنی احتمالی پیش آمده در موتورخانه است.

24 دارای قابلیت ارتقاء ویرایش برنامه نرم افزاری (Program Upgrade) دستگاه در حال کار (in system Programming) در محل نصب دستگاه است.